Auteur: Connie Hoek


'Herfstmenu'brengt geld in het laatje

Inzichten, ervaringen en dromen van een diëtist

Tijdens mijn opleiding diëtetiek leerde ik dat overgewicht een teken is van te veel eten en/of te weinig bewegen. Immers, dieren in gevangenschap verliezen gewicht als je ze minder eten geeft. En de Cronies, een groep mensen die jarenlang bewust kiest voor energiebeperkte en kwalitatief goede voeding, blijven slanker dan de rest van de wereldbevolking. Gewoon minder eten dus? Het ligt genuanceerder.

Aan mijn bureau verschijnen de afgelopen jaren steeds meer mensen met een dikke buik die mij vertellen dat ze eigenlijk helemaal niet zoveel méér zijn gaan eten dan ze vroeger deden. Maar ook dat ze het vooral in de middag en de avond moeilijk hebben met het beheersen van hun eetlust. Dat ze weliswaar een sportschoolabonnement in de la hebben liggen, maar er de energie niet voor hebben om er ook werkelijk naar toe te gaan.

10 kcal per dag is 1 pond per jaar

In Nederland worden we ieder jaar gemiddeld een pond zwaarder. Die pond menselijk vet bevat zo’n 3500 kcal aan energie. Als je dat getal verdeelt over 365 dagen, blijkt dat chronisch aankomen te maken te heeft met een inschattingsfout van nog geen 10 kcal per dag. Het gaat dus om het dagelijks ‘schransen’ van 20 gram appel, tien milliliter wijn of een slok melk. En als we nou maar de discipline zouden hebben om dagelijks zo’n drie minuten extra te wandelen, dan bleef dat vet wel buiten de deur. Hebben we minder discipline dan 50 jaar geleden? En hoe zit dat dan met de mensen die hun gewicht jarenlang stabiel houden. Tellen zij dagelijks al hun stappen en matchen ze die perfect met hun energie inname? Weten zij zich wél te beheersen tijdens feestjes en de vakanties? Of hebben zij (nog) een andere lichaams fysiologie?

Aankomen; hoe werkt dat?

Als je héél vroeger de winter wilde overleven, moest je daar in de herfst voldoende lichaamsvet voor kunnen opslaan. Bij aankomen zijn twee dingen nodig: genoeg energierijk voedsel en genoeg eetlust. In de herfst was er de oogst van wortelen, knollen, graan, fruit, noten, honing én vette (energierijke) dieren. Maar hoe onderdrukte de oermens lang genoeg het verzadigingsgevoel om ook daadwerkelijk aan te kunnen komen in die korte tijd? Dat blijkt hormonaal te zijn gereguleerd en het werkt bij de moderne mens niet anders. De ‘herfst combinatie’ van voedsel (suikers en vet) blijkt opvallend insuline opwekkend te zijn. Insuline drijft als het ware de extra gegeten energie naar de vetmassa en onderdrukt simultaan de uitstroom van energie uit diezelfde vetcellen. Zo houd je de eetlust relatief hoog.

Doof voor insuline

Uit onderzoek van Joseph Kraft in de jaren ’70 leerde ik dat mensen met overgewichts diabetes het slachtoffer zijn van insuline resistentie. Zij maken tot wel vijf keer meer insuline aan om exact dezelfde maaltijd de cellen in te duwen dan de mensen die ‘van nature’ slank blijven. Mijn cliënten hebben spier- en levercellen die domweg doof zijn voor insuline, maar hun vetcellen luisteren nog prima. Dus in plaats van extra fit, zoals de slanke medemens, voelen zij zich na hun ‘herfstmaal’ extra futloos en hongerig.

Eetlust regulerend advies dat werkt tegen insuline resistentie:

kies voor weinig bewerkt voedsel, eet anders en niet perse minder, eet niet te vaak, slaap je slank tijdens een lange nachtelijke vastenperiode en beweeg bij voorkeur voordat je het vasten verbreekt.

Het ‘herfstmenu’ brengt geld in het laatje

Buikvet is één van de markers van het metabool syndroom, of het insuline resistentie syndroom. Naar schatting kampen in Nederland nu meer dan 8 miljoen mensen met metabole problemen. Dat is een cijfer dat mij nogal aangrijpt, want het verdienmodel op de ‘herfstproducten’ is ongekend gunstig en mag je dan wel op vrijwillige verbeteringen vanuit de industrie rekenen? Gaan we in onze maatschappij nu aandacht besteden aan het oplossen en zelfs voorkomen van deze fysiologische problemen, of blijven we doof? Want waarom verhogen we bijvoorbeeld de BTW op groente en fruit? Waarom blijft extra belasting op producten die geen of amper bouwstoffen bevatten nog uit, als dat bij vele landen in de wereld tot succes leidt? Insuline resistentie is een probleem dat vroegtijdig bijgestuurd kan worden, nog voordat mensen ziek worden. We moeten echt van ziekte zorg naar gezondheidszorg bewegen! Bekijk hier een indrukwekkend interview van Ierse wetenschapper Ivor Cummins met Joseph Kraft.

Connie Hoek is diëtist en runt met 3 collega’s een diëtistenpraktijk in Zuid-Holland Noord. Ook is zij docent aan de Academie Voor Leefstijl en Gezondheid (AVLEG), mede grondlegger en diëtist voor het groepsprogramma 'keerdiabetes2om' en docent bijscholingen vanuit stichting Voeding Leeft. Verder is zij winnaar van de VGZ zinnige zorg award 2016 en won zij de 3e plaats leefstijlprofessional 2020 van de Vereniging Arts & Leefstijl.

Connie is Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Dit bijzondere lintje werd voor haar aangevraagd door één van haar zeer gedreven en succesvolle cliënten. Een man die, na 22 jaar lang 4 x daags insuline gebruikt te hebben, weigerde hiermee door te gaan omdat hij maar bleef toenemen in gewicht (toen 147 kg). In overleg met zijn huisarts en praktijkondersteuner en met een pittige leefstijl interventie kon hij in maart 2018 stoppen met alle insuline. Langzamerhand verloor hij meer dan 40 cm van zijn buikomvang en bijna 60 kg van zijn overgewicht. In de tijd kon hij stoppen met nog eens 13 verschillende medicijnen. Hij is inmiddels 78 jaar, maar meldt met regelmaat dat hij zich energieker voelt dan 25 jaar geleden. Wat een held. connie@hoekenco-diëtisten.nl | Connie op LinkedIn

Deel dit artikel